Kyloooo! Roept mijn moeder uit het niets. Ik begin te lachen. Eén dag geleden wist ze nog niet eens wie Kylo was, en nu roept ze zijn naam net zoals ik gewoon voor de grap. Wie in godsnaam is Kylo? En wat heeft dit met de invloed van influencers op de maatschappij te maken? Het roepen van de naam Kylo is een running gag die door de Duitse influencer Montanablack tot leven is gebracht. Via mij is mijn moeder nu ook gaan meedoen met deze running gag. Dit kleine voorbeeld uit mijn eigen leven laat zien dat ook ik beïnvloedt wordt door influencers. En daardoor indirect zelfs mijn moeder. Influencers hebben een grote invloed op de maatschappij. Een veel grotere dan dit voorbeeld laat zien.
Influencers. Net vrienden op afstand
De werkwijze van influencers is veranderd in de loop der tijd. Een paar jaar geleden deelden influencers gewoon hun lievelingsrecept of favoriete reisbestemming met hun volgers. Zij deelden hun eigen mening. Als volger wist je dat het écht haar of zijn lievelingsrecept was. Want er was geen reden daarover te liegen. Influencers waren net vrienden op afstand. Kortgezegd, je kon ze vertrouwen. Want toen was er nog geen geld in het spel. Want als er geld in het spel is, bepaalt de betaler en niet de influencer over de inhoud.
Influencers worden steeds meer designers
Tegenwoordig gaat het bij de meeste influencers alleen nog maar om geld. En zoveel mogelijk volgers natuurlijk. De meeste grote influencers hebben tegenwoordig een heel andere binding met hun volgers. Een veel onpersoonlijkere binding dan nog een paar jaar geleden. Dat komt enerzijds door het groeiende aantal volgers. Maar anderzijds door onpersoonlijke en niet authentieke posts op hun pagina’s. Bijna elke post is tegenwoordig in scene gezet. Influencers zou je tegenwoordig wel designers kunnen noemen. Ze geven geen beeld meer van hun leven maar designen steeds meer een gescripte wereld. Een goed voorbeeld hiervan is de Duitse acteur en influencers Jörn Schlönvoigt (Dahrendorf, 2017). Hij plaatste een foto van een wasmiddel en zichzelf samen in bed. Wie had dat gedacht? Het was een sponsered oftewel betaalde post. Hoe authentiek is zo een ‘tip’ nog? Zulke posts zie je tegenwoordig steeds vaker. Het is geen echte weergave maar een designde weergave van hun leven.
The dark side
Tijdens het hoorcollege media- en technologietheorie (T. Ploeg, persoonlijke communicatie, 14 September 2018) werd verteld dat de technologie iets is dat de mens niet onder controle heeft. De mens controleert de technologie niet, maar de technologie controleert de mens. Tegenwoordig is er een groot probleem met de controle over social media. Steeds meer jongvolwassen zijn verslaafd aan social media. Volgens het CBS (2018) zegt 29% van de 18- tot 25-jarigen dat ze verslaafd zijn. 34% van de jongvolwassenen is bang iets te missen als ze geen gebruik maken van social media. En precies daar ligt het probleem. Er wordt teveel naar anderen gekeken.
Dit idee komt ook terug in het boek Sein und Zeit van Martin Heidegger (Heidegger, 1927). In zijn boek Sein und Zeit zegt hij dat de mens geen wezen is dat in zichzelf gekeerd is maar vooral gericht is op de wereld om hem heen. Activiteiten zoals denken en oordelen zijn altijd gericht op een object. Een mens is dus altijd bezig buiten zichzelf. Dit is ook zo bij veel volgers. De volgers zijn meer met hun influencers bezig dan met zichzelf. Waar gaan ze op vakantie? Wat voor kleren dragen ze? Wat voor dieet doen ze? Kortgezegd, hoe leven ze? Dit zijn vragen die veel volgers interessanter vinden dan hun eigen leven. Dit kan inspirerend zijn. Maar voor veel volgers betekent het juist dat ze zich té veel focussen op anderen. Veel jongeren verliezen hun eigen leven uit het oog door social media. Ze weten alles over de wereld van anderen. Maar verdwijnen steeds meer uit de echte, reële wereld.
The sunny side
Influencers kunnen ook een heel goede invloed hebben op hun volgers. Ze designen dan een lifestyle die een goede invloed heeft op de volgers. De influencers kunnen ervoor zorgen dat hun volgers meer doen dan alleen hun leven volgen. Ze kunnen ervoor zorgen dat ze gemotiveerd worden ook zo te leven als de influencer zelf. Motivatie om gezonder te eten of meer te sporten zijn hier voorbeelden van. Een influencer laat dan bijvoorbeeld zien hoe hij fitnest en gezond leeft. Ze moedigen hun volgers aan te doen wat hun gelukkig maakt. Hierdoor worden volgers inspireert en krijgen motivatie om zo soortgelijk te leven als hun rolmodel. Zo ontstaat er een speciale band tussen influencers en volgers. Deze influencers gaan goed om met hun rol als voorbeeldfunctie. Een voorbeeldfunctie die zoals eerder besproken vaak wordt misbruikt.
“Het eerste wat je leert als je met social media aan de slag gaat, […] elk kanaal heeft zijn eigen taal.”
Instagram, Twitter of toch Hyves. Het belang van de platformkeuze
Het kiezen van het juiste platform oftewel kanaal is ontzettend belangrijk op social media. Zoals McLuhan zei in zijn boek The Medium is The Massage (McLuhan, 1967) is het medium wat je kiest bepalend voor de informatie die je wilt overbrengen. Toen ging het bijvoorbeeld nog over het kiezen tussen krant, tv of radio. Maar tegenwoordig is er nog een keuze bijgekomen, het internet. En op het internet zijn er weer meerdere mediums beschikbaar. Eén daarvan is social media. Maar Social media kan je niet zien als één medium. Het is veel meer dan alleen het plaatsen van een inhoud op social media. Want er zijn grote verschillen tussen social media kanalen. Zoals Sarah van Dee (persoonlijke communicatie, 27 November 2018) zegt heeft ieder kanaal zijn eigen taal. “Je doelgroep […] op facebook is anders dan je doelgroep op Instagram.” Het is dus niet alleen belangrijk wat de inhoud is, maar vooral wie je wilt bereiken met de inhoud. Elk platform heeft zijn eigen doelgroep. Daarom is het belangrijk de juiste platformen uit te kiezen voor het plaatsen van bepaalde inhoud.
Een influencer. Eigenlijk is dat iedereen wel een beetje
Mijn moeder heeft precies nul volgers op social media. Maar op mij heeft ze een veel grotere invloed dan een influencer ooit zou kunnen hebben. Ze heeft me opgevoed en voor een deel bepaald wie ik nu ben. Ook ik ben waarschijnlijk wel een voorbeeld voor iemand. Ook ik heb invloed op bepaalde mensen in mijn omgeving. Zoals op mijn moeder die nu ook Kylo roept. Ik wil met deze voorbeeldfunctie, ook al is het maar een kleine, goed omgaan. Persoonlijk maar vooral ook als designer. Ik wil niet alleen iets creëren dat ‘mooi’ of ‘aantrekkelijk’ is. Maar iets wat praktisch is en ook echt helpt. Ik wil mensen en bedrijven helpen hun problemen op te lossen door mijn creativiteit en vakkennis te gebruiken. Ik wil een goede invloed hebben op de mensen met wie ik samenwerk. Ik vind het maakt niet uit hoeveel mensen je beïnvloedt, als je maar een goede invloed probeert te hebben op de maatschappij. Nu op klein maar misschien later ook op groter niveau. Influencers hebben een grote invloed op de maatschappij. Ze zijn de designers van social media. Designers die een enorme invloed hebben. Een invloed die volgens mij maar weinige ‘normale’ designers hebben. Maar niet alleen influencers hebben invloed op de maatschappij. Kortgezegd. Iedereen heeft invloed op de maatschappij. Dus eigenlijk is iedereen wel een beetje influencer. Met nul of één miljoen volgers.
APA Bronnenlijst
CBS (2018). Statistische Trends, Opvattingen over sociale media. Den Haag/Heerlen/Bonaire. https://www.cbs.nl/-/media/_pdf/2018/20/opvattingen-over-sociale-media.pdf
Dahrendorf, M. (2017, 21 Juli). Die peinlichsten Product-Placements bei Influencern. Geraadpleegd op 25 oktober 2018, van https://t3n.de/news/influencer-product-placement-839415/
Heidegger, M. (1954), Die Frage nach der Technik. In: Die Technik und die Kehre. Stuttgart: Verlag Günther Neske.
Kerstens, B. (2016, 7 Maart). Pas op met kleidieet van powerfoodie Rens Kroes. Geraadpleegd op 20 oktober 2018, van https://www.ad.nl/home/pas-op-met-kleidieet-van-powerfoodie-rens-kroes~a3ffee5c/
McLuhan, Marshall and Fiore, Quinten (1967). The Medium Is The Massage: An Inventory Of Effects. London: Penguin Books.